خانه / اوضاع فرهنگی،اجتماعی واقتصادی ایران در دورۀ سامانیان

اوضاع فرهنگی،اجتماعی واقتصادی ایران در دورۀ سامانیان

بسیاری از محققان دور‌‌ۀ سامانیان را در ایران یک نقطه عطف در تاریخ اسلام شمرده‌اند و آن را زمان برانگیختگی و باروری اندیشه دانسته  دانشمندان این دوره را ممتاز دانسته‌اند. در این دوره ادبیات،علوم وهنرهای گوناگون رشد کرد.

  سامانیان برای کسب مشروعیت دینی حاکمیت روحانی و معنوی خلیفه را پذیرفتند و گرچه هم خلیفه هم سامانیان حنفی مذهب بودند ولی سامانیان تعصب مذهبی و فکری نداشتند به طوری که از دورۀ نصر ما شاهد حضور داعیان اسماعیلی و همراهی نصر با آنها هستیم واین فضای آزاد فکری ومذهبی به رشد علوم کمک کرد.

اشپولر می‌گوید: حیات فرهنگی ایران در واقع باروی کار آمدن سامانیان آغاز شد و اولین احیاگران ومروجان روح ایرانی‌اند وخدمت آنها در ترویج وتوسعۀ علوم و ادبیات جاودانه است.

در صنعت و بازرگانی نیز قلمرو سامانیان رونق گرفت چون اولاً باج و خراج سنگین نمی‌گرفتند ودیده نشده که کسی از سنگینی مالیات شکایت کرده باشد و ثانیاً چون سیاست عدم تجاوز به قلمرو دیگران و مصالحه‌ را پیش رو گرفتند امنیت اقتصادی خوبی پدید آمد.

از بزرگ‌ترین تحولات فرهنگی این دوره تحول در ادبیات نظم و نثر است که به ویژه در خراسان رشد کرد ومرکز شعر وادبیات شد وبا وجود اینکه زبان فارسی تولدی دوباره یافت به کمک دربار ولی هیچ‌گاه در خدمت مدح دربار درنیامد.

توسعه و تقویت زبان فارسی : دورهٔ صفاریان، سرآغازی بر توجه و حمایت رسمی و حکومتی از زبان و ادب فارسی بود. پس از آن، امیران و وزیران ایران دوست سامانی موجب توسعه، کمال و رواج زبان و ادب فارسی شدند. در نتیجه تشویق و حمایت انان، شاعران پارسیگو از جمله رودکی پدر شعر فارسی، غزل ها و قصیدههای خود را سرود. فردوسی که یکی از دهقانان توس بود، در اواخر دوره سامانی، شروع به سرودن شاهنامه کرد، تا از ان طریق، زبان، سنتها و تاریخ کهن ایرانیان حفظ و شکوه و جلال گذشته یادآوری شود. اگرچه سلطان محمود غزنوی قدر خدمت فردوسی را ندانست و آن شاعر میهن دوست و آزاده را آزرده خاطر کرد، ولی شاعران دیگری مانند فرخی سیستانی، منوچهری دامغانی، عنصری بلخی و … مروج زبان و ادب فارسی در دربار غزنوی بودند.

همچنین در دوران سامانیان، زبان فارسی دری به عنوان زبان علم و دین نیز مطرح و چندین اثر علمی و دینی به این زبان نگارش و یا ترجمه شد؛ ترجمهٔ تاریخ طبری با عنوان تاریخ بلعمی و ترجمه تفسیر طبری، معروفترین این آثار بودند.

به دلیل دشواری و نقایصی خط پهلوی، الفبای جدید زبان فارسی، از الفبای خط عربی که سادهتر بود، اقتباس شد. دانشمندان مانند ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا نیز برخی از آثار علمی خود را به زبان فارسی نوشتند که برای عموم ایرانیان قابل استفاده باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.